20 września 2026

Wystawa pt. „Dukty” to podróż, w którą zabiera nas Maria Bugajska Kondrad. Wyprawa w gęstwiny lasu codzienności, wgłąb własnego doświadczenia. „Dukty” nie tworzą jednej, zamkniętej mapy. Są zapisem przebytych szlaków i powstałych w ich konsekwencji śladów. Rewizją przebytych ścieżek z poczuciem akceptacji i nadzieją na odkrycie nowych, niezbadanych dróg, zarówno tych materialnych jak i pozostających w świecie myśli i wyobraźni…

W życiu podejmujemy niezliczone dukty. Stajemy się dziećmi i rodzicami, uczniami i nauczycielami, pracownikami, twórcami, opiekunami. Czasami obieramy dwie, pozornie sprzeczne ścieżki naraz, czasami nie poruszamy się ani o krok i trwamy w zawieszeniu, potrzebując zatrzymania. Przystanek nie oznacza jednak końca podróży. Czasem jest niezbędny by zaczerpnąć oddech i obserwować świat wokół nas.

Prace zaprezentowane w dolnej części baszty prowadzą nas właśnie przez tę bardziej uchwytną warstwę doświadczenia. Idąc wytyczoną przez artystkę ścieżką odnajdujemy pozostawione na szlaku artefakty codzienności, ślady będące konsekwencją obranej drogi. Dostrzegamy akt twórczych narodzin symbolizowany przez drzewo życia, eksplorujemy twórczą drogę przez etiudy malarskie, dajemy się porwać w wir muzyki, zatrzymujemy się przy domowej „martwej naturze”.

Podążamy i obserwujemy zadając sobie za artystką pytania: Czy są to drogi zakończone?  Może jedynie zaczęte i porzucone? A może istnieją też i takie, których nigdy nie zdecydowaliśmy się podjąć? A może nasze drogi to zwykłe sploty okoliczności? Czasem decydujemy się zawzięcie podążać wytyczoną ścieżką, by drugiego dnia zboczyć z niej i odkryć nowe pola naszych aktywności. Czasami odkrywamy, że boczny szlak jaki obraliśmy okazuje się dla nas nową drogą życia, czasami życie samo nas kieruje w nieznane, a czasami błądzimy, dochodzimy do końca i musimy zawrócić.

Równolegle do fizycznie stawianych kroków, kroczymy duktami naszych myśli. Wewnętrzne ścieżki nie posiadają jednak tak wyraźnych granic jak te wycinane w lesie. Podczas naszych onirycznych wojaży stajemy się więc błądzącym wędrowcem poza czasem, który niekiedy nazbyt surowo dokonuje oceny przeszłości i ze zbytnią trwożnością spogląda przed siebie. Druga część wystawy prowadzi w bardziej nieuchwytną przestrzeń. Jest to podróż w świat snów, wspomnień, marzeń i obaw, w którym o wiele łatwiej stracić orientacje, bowiem nie odnajdziemy tu artefaktów, które dadzą potrzebną nam orientację w gąszczu lasu. Poruszamy się we mgle, ulotności naszych myśli i obrazów, które nie zawsze potrafimy nazwać. Poruszamy się „którędykolwiek”, szlakiem wspomnień dziecięcych wakacji czy uczuciem rodzinnej bliskości. Dlatego też by przeprawić się przez te niełatwe szlaki potrzebujemy odpowiedniego przewodnika, którym jest język abstrakcji. Język, który nie wskazuje jednej drogi, lecz pozwala doświadczać ich wielości.

Obie części wystawy nie stanowią jednak dwóch odrębnych światów. Są raczej dwiema warstwami tego samego doświadczenia. To, co materialne, pozostawia ślad w pamięci; to, co zapamiętane, powraca następnie jako obraz, gest i materia. Powraca jako dzieło artystyczne. Dukt prowadzi od rzeczywistego doświadczenia ku jego wewnętrznemu przetworzeniu — od drogi, przez ślad i pamięć, aż po obraz czy rzeźbę.

Wystawa nie narzuca jednej trasy. Każdy z nas może obrać własny dukt, zatrzymać się, zawrócić lub zboczyć z wytyczonej ścieżki. Kolejność odkrywania poszczególnych prac pozostaje dowolna. Być może właśnie w tym tkwi sens wędrówki — nie zawsze chodzi o to, by jak najszybciej dotrzeć do celu, lecz by uważnie przyjrzeć się drodze, którą w danym momencie wybieramy.

Fabian Dydaś

O artystce

Maria Bugajska Kondrad, nysanoczanka, z pochodzenia wschodnia, z urodzenia zachodnia. Artystka o szerokim zakresie twórczości, obejmującej malarstwo olejne, rzeźbę, ceramikę, projektowanie ubrań oraz tworzenie kukiełek dla dzieci. Jej prace to nie tylko indywidualne dzieła sztuki, ale także integralna część warsztatów artystycznych, które prowadzi z dziećmi. Dzięki tym zajęciom łączy pasję do tworzenia z misją edukacyjną, rozwijając kreatywność młodych ludzi i ich zainteresowanie sztuką.

Bez względu na medium, które wybiera, w twórczości Marii Kondrad zawsze obecny jest jeden wspólny element – kolor. Artystka szczególnie ceni czerń, biel i szarość, które stanowią dla niej kontrast i inspirację. Jej prace w tych barwach wyrażają emocje i wprowadzają w świat harmonii.
Maria Kondrad to również wieloletnia edukatorka i animatorka kultury. Jako instruktorka rękodzieła, teatru lalkowego oraz sztuk plastycznych prowadzi warsztaty w różnych ośrodkach, w tym w placówkach państwowych i prywatnych. Zajmuje się także dziećmi z małych miejscowości, dla których dostęp do kultury jest ograniczony. Autorka scenariuszy, reżyserka i scenografka, stworzyła kilka spektakli teatralnych z udziałem dzieci.

Urodzona w Nysie, z rodzinnymi korzeniami sięgającymi Lwowa i Sanoka, Maria Kondrad przez wiele lat rozwijała swoją edukację artystyczną, kończąc Uniwersytet Ludowy w Wzdowie oraz uzyskując wyróżnienie na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Jest także wykładowczynią rzeźby i rozwoju kreatywności na Uniwersytecie Ludowym Rzemiosła Artystycznego w Woli Sękowej. Artystka mieszka i tworzy w swoim Atelier KRZOKI, w malowniczym Starym Żmigrodzie, w sercu Beskidu Niskiego. To miejsce pełne ciszy i natury stanowi doskonałą przestrzeń do rozwoju pasji artystycznej i realizowania misji edukacyjnej, w której inspiruje kolejne pokolenia do odkrywania piękna sztuki i rękodzieła.

Wystawy indywidualne

2022 „RĘKODZIELNICZKA” TCWK Dukla
2022 „NIE UBRANA NIE NAGA” BWA Sanok
2022 „m.in. Maria Bugajska Kondrad” Galeria Rynek 6, Jarosław
2021 „Czarne w Czarnem, wystawa dla duchów” – akcja artystyczna, Opuszczona Wieś Czarne
2018 „AKTY w NIEJ” Regionalne Centrum Kultury Pogranicza w Krośnie
2018 „P-oszukiwanie SIEBIE” Jasielski Dom Kultury, Jasło
2017 „TĘCZERŃ 2” Kasztel w Szymbarku
2017 „TĘCZERŃ 1” TCWK Dukla
2016 „Do-Tkliwość” MDK w Sanoku

Wystawy zbiorowe

2026 „Izba Pamięci Alternatywnej” KRAKERS, Apteka Designu, Kraków
2026 „Ludowe Archiwum Państwowe”, BWA Warszawa
2022 „ULRA PASJE”, Jasielski Dom Kultury, Ośrodek Kultury w Dukli, Galeria o smaku Kawy w Sanoku (kuratorstwo wystawy)
2022 „Kobieta”, Galeria Rynek 6 JOKiS Jarosław
2020 „tech-stylia” wystawa artystycznej tkaniny interaktywnej, BWA Krosno
2019 Jesienne Konfrontacje 2019, BWA Rzeszów
2019 „Obraz Ukrainy I Polski..” Związek Ukraińców w Polsce, o/Szczecin
2019 V Piotrowskie Biennale Sztuki, wystawa pokonkursowa
2018 Najlepsze dyplomy Wydziału Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego
2018 „Miejsce w czasie” Muzeum Diecezjalne w Rzeszowie
2018 „PLAJA 10-lecie” Dwór Karwacjanów, Gorlice
2017 „GENIUS SAECULI… artyści w hołdzie Magdalenie Abakanowicz” Galeria r_z / ORz ZPAP, Rzeszów

Kontakt

e-mail: atelierkrzoki@gmail.com
Facebook

Zdjęcia: Muzeum Ziemi Bieckiej, Ars Ignota

Projekt organizowany we współpracy z Muzeum Ziemi Bieckiej wraz z zaangażowaniem finansowych środków własnych fundacji Ars Ignota.